Cái khó lớn nhất các bé khi bước vào lớp 1 chính là việc tuân thủ nề nếp, phải dậy sớm, đi học đúng giờ, làm bài tập về nhà.. và đặc biệt là tập viết.Không ít bé và các bậc cha mẹ đang phải đối mặt với những lo âu, thách thức trước của ải lớp một. Những tư vấn dưới đây của tiến sĩ Nguyễn Công Khanh chuyên gia tâm lý
trẻ em, sẽ giúp bạn biết cách cùng con vượt qua những trở ngại này, tạo đà giúp bé thành công trong quá trình học tập.
Lý do các bé hay sợ đi học khi vào lớp 1
Các con rời trường mẫu giáo vào lớp 1 là quá trình chuyển giai đoạn từ hoạt động chơi là chủ đạo sang hoạt động học là chính. Lúc này, các con phải đối diện với nhiều trở ngại trong một môi trường hoàn toàn mới mẻ.
Ở mẫu giáo, các hoạt động học thường được tổ chức thông qua trò chơi làm các bé nảy sinh cảm xúc, hứng thú. Hơn nữa việc học được thiết kế ẩn trong trò chơi và không đặt nặng mục đích kết quả nên việc học trở nên nhẹ nhàng mà hiệu quả.
Còn lớp 1 là một môi trường học tập khác hẳn. Các con sẽ được cô giáo rèn vào nếp, phải tuân thủ kỷ luật học tập, ngồi yên trong một tư thế gò bó, khó chịu ít nhất là 30-35 phút. Ngoài ra, bé còn phải thực hiện các yêu cầu khác như học bài, làm bài tập… mà điều quan trọng là phải đạt kết quả.
Thường những tuần đầu tiên, Các con rất háo hức đến trường vì thay đổi không khí, trường đẹp, cô giáo mới, được ăn mặc đẹp… Nhưng sau đó Các con bắt đầu cảm thấy trở ngại. Cái khó lớn nhất chính là việc tuân thủ các nề nếp học tập. Đó là bé sẽ phải dậy sớm, đi học đúng giờ, làm bài tập về nhà, chuẩn bị sách vở, đồ dùng cho buổi học sau, phải lắng nghe cô dặn dò, thuộc nội quy của trường học…, đặc biệt là quá trình tập viết.
Trở ngại này thường kéo dài, có khi suốt cả học kỳ I. Những lời nhận xét không tốt của cô giáo (viết ẩu, chữ xấu, cẩu thả, viết lại…) và những điểm kém cho các bài tập viết làm cho Các con buồn chán, lo sợ và dễ mất tự tin .
Giáo viên thì luôn muốn Các con nhanh chóng viết được, thực hiện đúng nề nếp nên hay gò ép, nhất là bắt Các con theo phong trào vở sạch, chữ đẹp. Còn bé thì mới tập mọi thứ nên cách cầm bút còn sai, cách ngồi còn chưa đúng. Do đó Các con cảm thấy việc học ở trường thường nặng nề. Nếu tâm lý này không được kịp thời giải toả, Các con sẽ rơi vào khủng hoảng và sợ học.
Cha mẹ cần làm gì nếu con trẻ gặp trở ngại, có biểu hiện sợ học?
Cha mẹ cần trao đổi với cô giáo của con khi thấy bé có biểu hiện mỗi buổi sáng không thích thú đến trường, sợ học. Thường Các con sợ học vì không nhận được lời động viên, khuyến khích kịp thời từ cô, từ Cha mẹ và cảm thấy môi trường học xa lạ, khó hòa nhập, không có bạn…
Hơn nữa, về nhà Các con phải làm quá nhiều bài tập viết, dù cô chỉ giao mỗi ngày 1 trang. Thật ra, với người lớn chỉ mất vài phút để viết 2 trang trong 2 ngày nghỉ nhưng với Các con là cả một vấn đề. Nhiều cha mẹ phàn nàn con không tập trung (hết nghịch tẩy rồi gọt bút…), viết được 1 trang mất vài tiếng đồng hồ mà không hiểu đây thực sự là công việc không hứng thú, Các con không được chơi tự do thoải mái như ở mẫu giáo.
Nhiều con khóc mếu vì không hoàn thành bài tập, sợ cô mắng không dám đi học, thế là mẹ phải viết hộ. Ở trường, các con viết xấu, tẩy xoá bị cô phạt, thậm chí đánh vào tay… cứ như vậy nên mỗi khi nghĩ đến việc viết bài các con bắt đầu thấy sợ. Đã vậy, cô giáo chấm điểm kém và nhận xét rất nghiêm khắc… làm bé rất thất vọng, không còn tin mình có khả năng.
Để giúp bé, giáo viên và cha mẹ không nên chê bai các con, tránh cho các con điểm kém, đặc biệt là với môn tập viết. Giáo viên không nên nhận xét âm tính nhiều quá như con viết ẩu, viết láu, lười… vì như vậy chỉ càng khiến các em thiếu tự tin, không hứng thú học tập.
Cha mẹ cũng không nên quá kỳ vọng về điểm số của con, đặc biệt là điểm tập viết. Không nên tỏ ra thất vọng, mắng các con hay lo sợ vì các con viết chưa đẹp. Quá trình tập viết diễn ra lâu dài. Những tuần đầu, tháng đầu, các em học vẽ chữ, tô chữ nên viết chưa đúng, chưa đẹp là bình thường.
Nhà trường không buộc giáo viên và học sinh kỳ đầu lớp 1 phải tuân thủ các yêu cầu vở sạch chữ đẹp vì điều này thực sự làm hại các con hơn là có lợi. Cả cô giáo, cha mẹ không vì lo rèn nề nếp mà gò các con để rồi làm thui chột sự phát triển. Các kết quả nghiên cứu đều cho thấy, khi các con vui vẻ, thoải mái, hiệu quả học tốt hơn nhiều lần. Trường học tốt là khi làm cho các con luôn cảm nhận mỗi ngày đến trường thực sự vui như một ngày hội.
Theo TS Nguyễn Công Khanh – Vnexpress
